Halucynogeny

zmieniają percepcję i myślenie (np. LSD, grzyby halucynogenne) → halucynacje, zaburzenia psychiczne.

Halucynogeny to niejednorodna grupa substancji, których wspólną cechą jest zdolność do wywoływania głębokich zmian w świadomości, postrzeganiu rzeczywistości i procesach myślowych, bez jednoczesnego upośledzania funkcji życiowych organizmu (jak ma to miejsce w przypadku depresantów). Ich działanie polega na zakłócaniu normalnej komunikacji między sieciami neuronów, które wykorzystują neuroprzekaźnik o nazwie serotonina (5-HT).

Szczególnie istotny jest wpływ na receptory serotoninowe 5-HT2A w korze przedczołowej – obszarze mózgu odpowiedzialnym za nastrój, poznanie i percepcję. Aktywacja tych receptorów przez halucynogeny prowadzi do chaosu informacyjnego. Mózg zaczyna odbierać i przetwarzać sygnały zmysłowe w sposób, do jakiego nie jest przyzwyczajony – obrazy mogą nabierać faktury, dźwięki "widzimy", a myśli przybierają formę wizji. To tak, jakby ktoś na nowo okablował mózg, łącząc ze sobą obszary, które normalnie ze sobą nie rozmawiają.


Do halucygenów zalicza się:

• LSD (dietyloamid kwasu lizergowego): Półsyntetyczna substancja, jedna z najsilniejszych znanych psychodelików. Już dawka rzędu mikrogramów (jedna milionowa grama) wystarczy, by wywołać wielogodzinną "podróż".
• Psylocybina: Naturalny składnik występujący w niektórych gatunkach grzybów (tzw. "grzybkach halucynogennych" lub "magic mushrooms"). W organizmie przekształca się w psylocynę, która odpowiada za efekty psychodeliczne.
• Meskalina: Naturalny alkaloid występujący w kaktusie pejotl oraz w kaktusie San Pedro. Od wieków używana w ceremoniach religijnych rdzennych mieszkańców Ameryki.

Efekty działania halucynogenów są niezwykle zmienne i zależą od trzech głównych czynników: dawki i rodzaju substancji, osobowości i nastroju zażywającego oraz otoczenia, w którym się znajduje.

Do typowych skutków pożądanych przez użytkowników należą:

• Zmiany w postrzeganiu: Intensyfikacja kolorów, "falujące" przedmioty, zacieranie się granic między bodźcami zmysłowymi (synestezja, np. "widzenie" dźwięków).
• Euforyczne zmiany nastroju: Uczucie głębokiego spokoju, jedności z otoczeniem, mistyczne lub duchowe uniesienie.
• Zmiany w postrzeganiu czasu i przestrzeni: Czas płynie wolniej lub szybciej, a odległości stają się trudne do oszacowania.
• Euforyczne zmiany nastroju: Uczucie głębokiego spokoju, jedności z otoczeniem, mistyczne lub duchowe uniesienie.

Jednak ta sama substancja może równie łatwo wywołać koszmarne doświadczenie. Objawia się ono:

• Silnym lękiem, paniką i paranoją,
• Uczuciem utraty kontroli i "szaleństwa",
• Przerażającymi wizjami i omamami,
• Zagubieniem i dezorientacją, które mogą prowadzić do niebezpiecznych zachowań, takich jak wyjście pod jadący samochód.